Web sitesi temelleri
Web Sitesi Yaptırırken Nelere Dikkat Edilmeli? 8 Önemli Kontrol
7 dakika okuma
İşletmeniz için web sitesi yaptırmaya karar verdiniz. Birkaç yerden teklif aldınız; fiyatlar farklı, hepsinde “mobil uyumlu”, “SEO uyumlu” ve “profesyonel tasarım” yazıyor. Peki bu tekliflerin hangisi ihtiyacınızı karşılıyor?
Web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler tasarımla sınırlı değil. Alan adının kimin adına alınacağı, yıllık giderler, içerikleri kimin hazırlayacağı ve teslimden sonra nasıl destek alacağınız da kararın parçası.
Teklifleri karşılaştırmanın ilk adımı, aynı iş için fiyat verilip verilmediğini anlamak. Aşağıdaki sekiz kontrol, kapsamı netleştirmenize yardımcı olur. Yazının sonunda teklif karşılaştırma tablosunu da bulabilirsiniz.
1. Siteden ne beklediğinizi tarif edin
“İşletmemin bir sitesi olsun” başlangıç için yeterli ama kapsamı belirlemek için eksik bir cümle. Ziyaretçinin sizi aramasını mı istiyorsunuz? Randevu talebi bırakmasını mı? Ürün satın almasını mı? Yoksa daha önce sizi duymuş birinin projelerinizi inceleyip işletmenizi tanımasını mı?
Bir mimarlık ofisi için proje fotoğrafları ve portföy önemli olabilir. Bir tamir işletmesinde hizmet verilen bölgeler ve kolay ulaşılabilen telefon numarası öne çıkabilir. İnternetten satış yapacak bir işletmenin ise ürün, ödeme ve sipariş yönetimine ihtiyacı vardır.
2. Alan adı ve hesaplar kimin kontrolünde olacak?
Alan adı, sitenizin internetteki adresidir. Kurulumu bir başkası yapabilir; ancak alan adının işletmeniz adına kaydedilmesini ve kayıt hesabına erişiminizin olmasını isteyin.
- Alan adı hangi firma üzerinden alınacak?
- Kayıt sahibi bilgileri kime ait olacak?
- Yenileme bildirimleri hangi e-posta adresine gelecek?
- Başka bir sağlayıcıya geçmek isterseniz süreç nasıl işleyecek?
Barındırma, kurumsal e-posta ve diğer hizmetlerin yönetimi de konuşulmalı. Yönetilen bir hizmette bütün sunucu hesaplarının size teslim edilmesi gerekmeyebilir. Önemli olan, hangi hesapları yöneteceğinizi ve ayrılmak istediğinizde neleri alabileceğinizi önceden bilmeniz.
3. İlk ödeme dışında hangi giderler var?
Web sitesi fiyatını değerlendirirken yalnızca kurulum ücretine bakmayın. Bazı giderler yıllık, bazıları aylık olabilir; bazıları da ancak belirli bir ihtiyacınız olduğunda ortaya çıkar. Teklifte şu kalemlerin durumunu görmek isteyin:
- Alan adı yenilemesi
- Hosting, yani sitenin barındırılması
- Kurumsal e-posta
- Kullanılan ücretli tema, eklenti veya platform abonelikleri
- Teknik bakım ve güncellemeler
- Yeni sayfa ekleme ve içerik değişiklikleri
“İlk yıl dahil” ifadesi varsa ikinci yılın ücretini ya da ücretin nasıl hesaplanacağını sorun. Vergilerin fiyata dahil olup olmadığını da kontrol edin. Karşılaştırmayı ilk yıl ve ikinci yıl toplamı üzerinden yapın. Böylece başlangıç fiyatının yanında devam eden giderleri de hesaba katabilirsiniz.
4. Kaç sayfa hazırlanacak, içerikleri kim yazacak?
“Beş sayfalık web sitesi” ifadesi tek başına yeterince açık değildir. Ana sayfa, hakkımızda, hizmetler, projeler ve iletişim mi hazırlanacak? Yoksa her hizmetin kendine ait sayfası mı olacak?
Sayfa listesini teklifin içinde görmek isteyin. Ardından metinleri, fotoğrafları, logoyu ve varsa ürün bilgilerini kimin sağlayacağını belirleyin. “İçerik girişi dahil” denmesi, metinlerin yazılacağı anlamına gelmeyebilir. Sizin göndereceğiniz metinlerin siteye yerleştirilmesi kastediliyor olabilir.
Fotoğrafların kullanım haklarını ve satın alınacak görsellerin ücretlerini de konuşun. İçerik teslim tarihlerini belirlemek, projenin ne zaman tamamlanacağını daha gerçekçi hesaplamanızı sağlar.
5. Mobil uyumu kendi telefonunuzda kontrol edin
“Mobil uyumlu” ifadesini değerlendirmenin pratik yolu, sağlayıcının yaptığı siteleri telefonunuzdan kullanmaktır. Bir örnek siteyi açın. Hizmeti anlamaya, telefonla aramaya ve form göndermeye çalışın:
- Yazılar ekranı büyütmeden okunabiliyor mu?
- Menü rahat açılıp kapanıyor mu?
- Telefon numarasına dokununca arama ekranı geliyor mu?
- Form alanlarını doldurmak kolay mı?
- Ekranı kaplayan öğeler içeriğe ulaşmayı zorlaştırıyor mu?
Hız raporları da yararlıdır; ancak tek başına yüksek bir puan sitenin bütün kullanım deneyimini veya Google sıralamasını garanti etmez. Google’ın sayfa deneyimi rehberi, yalnızca puanlara odaklanılmamasını öneriyor.
Farklı işletmeler için hazırlanan sayfa yapılarını görmek isterseniz örnek web sitelerimizi inceleyebilirsiniz.
6. “SEO dahil” tam olarak hangi işleri kapsıyor?
SEO, tekliflerde sık kullanılan ama kapsamı her zaman açıklanmayan bir ifade. Şu işlerin hangilerinin yapılacağını yazılı olarak sorun:
- Sayfalara uygun başlık ve açıklamaların hazırlanması
- İçeriğin anlaşılır başlıklarla düzenlenmesi
- Arama motorlarının erişimini engelleyen ayarların kontrol edilmesi
- Site haritasının hazırlanması
- İlgili sayfalar arasında bağlantı kurulması
- Google Search Console kurulumu ve hesabınıza erişim verilmesi
- Eski siteniz varsa değişen adreslerin yönlendirilmesi
Anahtar kelime araştırması, yeni içerik yazımı ve düzenli performans takibinin bu kapsamda olup olmadığını da netleştirin. Bunlar ayrı bir çalışma olarak fiyatlandırılabilir.
Google’ın SEO başlangıç rehberi, bir siteyi otomatik olarak ilk sıraya taşıyacak bir yöntem olmadığını açıkça belirtiyor. Teklifin değerini, yapılacak işlerin açıklığı ve takip yöntemiyle değerlendirin.
7. Yayından sonra içerikleri nasıl değiştireceksiniz?
Telefon numaranız değiştiğinde, yeni bir hizmet eklediğinizde veya proje fotoğrafı yüklemek istediğinizde ne olacak? Düzenli içerik girecekseniz kullanabileceğiniz bir yönetim paneli isteyin. Panelin gösterilmesini ve örnek bir değişikliği nasıl yapacağınızın anlatılmasını sağlayın.
Yılda birkaç kez güncellenecek küçük bir sitede değişikliklerin hizmet sağlayıcı tarafından yapılması da uygun olabilir. Kararınızı kullanım sıklığınıza göre verin. Hangi yöntemi seçerseniz seçin; değişiklik ücretini, teslim süresini ve mevcut pakete dahil olan işleri öğrenin.
8. Destek, yedekleme ve taşınma süreci nasıl işleyecek?
“Yayın sonrası destek var” ifadesini birkaç somut soruyla açın: Form çalışmazsa kime yazacağım? Ne kadar sürede dönüş alacağım? Yedekleri kim alacak? Geri yükleme hizmete dahil mi?
Hata düzeltmesiyle yeni özellik geliştirilmesinin farklı işler olduğunu da hesaba katın. Çalışmayan bir formun düzeltilmesiyle siteye randevu sistemi eklenmesi aynı kapsamda olmayabilir.
Sitenin HTTPS üzerinden açılması ve sertifika yenilemesinin takip edilmesi de sorumluluğu belirlenmesi gereken işlerdendir. Bu konuyu SSL ve “güvenli değil” uyarısı yazımızda ayrıca ele aldık.
Başka bir sağlayıcıya geçişi de konuşun. Kaynak kod, metinler, görseller ve varsa veritabanı nasıl teslim edilecek? Kullanılan platform taşımaya izin veriyor mu? Ücretli lisansların durumu ne olacak? Her platform aynı taşınabilirliği sunmaz. Karar vermeden önce sınırlarını bilmeniz gerekir.
Web tasarım tekliflerini karşılaştırma tablosu
Aşağıdaki tabloyu kopyalayıp görüştüğünüz firmalardan doldurmalarını isteyebilirsiniz. “Dahil” yazılan alanlarda kapsamın da belirtilmesini sağlayın. Boş bir alanda hizmetin ücretsiz olduğunu varsaymayın; açıklama isteyin.
| Kontrol edilecek konu | Teklif A | Teklif B |
|---|---|---|
| Hazırlanacak sayfalar ve özellikler | … | … |
| Metin ve fotoğrafların sorumlusu | … | … |
| Alan adı kayıt sahibi ve hesap erişimi | … | … |
| İlk yıl toplam ücret ve vergi durumu | … | … |
| İkinci yıl giderleri ve fiyatlandırma yöntemi | … | … |
| SEO kapsamında teslim edilecek işler | … | … |
| İçerik güncelleme yöntemi ve ücreti | … | … |
| Teslim tarihi ve revizyon kapsamı | … | … |
| Destek süresi, yanıt süresi ve yedekleme | … | … |
| Ayrılma durumunda teslim edilecekler | … | … |
Yayın onayı vermeden önce küçük bir deneme yapın
Siteyi, işletmenizi ilk kez gören bir müşteri gibi kullanın. Telefonda açın, hizmet sayfalarını okuyun, iletişim bilgilerini kontrol edin ve formdan bir deneme mesajı gönderin.
Mesajın size ulaştığını doğrulayın. Kullanacağınız hesaplara giriş yapın. İçerik güncelleme yöntemini deneyin. Eksikleri tek bir listede toplayıp teslim sürecinde giderilmesini isteyin. Bu kontrol, teklif aşamasında konuşulanların gerçekten teslim edilip edilmediğini görmenizi sağlar.